Strona główna / Atrakcje turystyczne / Szczecin - stolica regionu / Szlak czerwony

Szlak czerwony

Szczecin fot. Robert Stachnik Miejski Szlak Turystyczny (szlak czerwony) wiedzie pośród najciekawszych zakątków Szczecina. Jego długość liczy 7 km, zaczyna się i kończy przed Dworcem Kolejowym Szczecin Główny. Trasę wyznacza czerwona przerywana linia namalowana chodniku. Przed każdym z 42 obiektów znajduje się w kółku kolejny numer, a w pobliżu tablica informacyjna. Szlak został wyznaczony z okazji 750-lecia nadania Szczecinowi praw miejskich. W punktach IT, PTTK i księgarniach można nabyć kieszonkowy przewodnik wraz z mapą szlaku w różnych wersjach językowych. Opiekę nad szlakiem sprawuje na zlecenie władz miasta Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK).

Poniżej znajdą Państwo opisy krajoznawcze zabytków znajdujących się na trasie Miejskiego Szlaku Turystycznego:

Budynek Dworca Głównego fot. UMWZP 1) Dworzec Główny PKP – zwany pierwotnie Berlińskim. Budynek oraz układ połączeń wielokrotnie przebudowywano. Naprzeciw dworca znajduje się pomnik „Kolejarza-zwrotniczego” z 1964 roku.

 

Gmach Poczty fot. UMWZP 2) Gmach Poczty – budynek neorenesansowy, budowany etapami od 1872 roku. Odnowiony w latach 1994-95. Warto zwrócić uwagę na główny hall z przeszklonym dachem wspartym na kolumnach.

3) Budynek dawnych koszar. Budynek klasycystyczny z 1818 roku w pobliżu nieistniejącej Bramy Ślimaczej. Odnowiony w 2001 roku. Obecnie siedziba Towarzystwa Ubezpieczeń i Asekuracji S.A. „Warta”.

4) Fragment średniowiecznego muru obwarowań miejskich w pobliżu nieistniejącej Bramy Świętego Ducha z tablicą poświęconą pobytowi wojsk hetmana Stefana Czarnieckiego z 1657 roku na Ziemi Szczecińskiej. Średniowieczne mury miejskie liczyły 2510 m, w tym 610 m nad Odrą. Posiadały 4 bramy główne (Młyńską, Św. Ducha, Panieńską i Passawską), 7 baszt okrągłych, 14 kwadratowych, 1 sześciokątną i 15 półbaszt.

5) Kościół św. Jana Ewangelisty. Trzynawowy, halowy kościół gotycki, wzniesiony w XIV wieku przez zakon franciszkanów, którzy w wyniku reformacji opuścili miasto w 1525 roku. Budynki klasztorne zamienione zostały na szpital. W okresie szwedzkim kościół garnizonowy, w czasie wojen napoleońskich magazyn (usunięto wyposażenie). W 1956 roku świątynia przekazana Kościołowi katolickiemu. Od 1957 roku opiekują się nią księża Pallotyni. W latach 1882-85 dobudowano nowe zabudowania klasztorne.

Most Długi fot. Robert Stachnik 6) Most Długi. Wzmiankowany w 1283 roku. Obecny most zbudowany został w 1959 roku, na miejscu Mostu Hanzy z 1903 roku. Za mostem znajduje się Gmach Urzędu Celnego z 1908 roku oraz neogotycki kościół św. Trójcy z 1897 roku z 64 m wieżą, należący do parafii ewangelicko-augsburskiej.

 

Muzeum Szczecina w Ratuszu na Starym Mieście fot. Robert Stachnik 7) Ratusz Staromiejski – gotycki z połowy XV w., przebudowany w stylu barokowym w XVIII wieku. Odbudowany w 1975 roku, obecnie mieści muzeum prezentujące dzieje Szczecina od wczesnego średniowiecza do współczesności. Wokół odbudowywana od 1995 roku starówka. Na uwagę zasługują zrekonstruowane fasady kamienic przy ulicy Siennej7 i 8. Tę ostatnią wieńczy tympanon z płaskorzeźbą rzymskiej bogini szczęścia Fortuny.

Kamienica Loitzów fot. Tylewski 8) Kamienica Loitzów – rodziny kupiecko-bankierskiej. Kamienica późnogotycka z 1547 roku. Obecnie mieści się tam Liceum Sztuk Plastycznych. Na elewacji znajduje się kopia płaskorzeźby „Nawrócenie św. Pawła”.

 

Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie fot. Robert Stachnik 9) Zamek Książąt Pomorskich. W latach 1346-47 Barnim III zbudował „Kamienny Dom” i kaplicę św. Ottona. Zamek rozbudowany został za czasów Bogusława X i Barnima XI. Z polecenia Jana Fryderyka w latach 1571-82 przebudowany w duchu renesansu, przybrał obecną formę. W latach 1616-19 za czasów Filipa II i Franciszka I dobudowano Skrzydło Muzealne (Mennicze). Dotkliwie zniszczony przez naloty w 1944 roku. Obecnie mieści Operę i Operetkę, placówki kulturalne, Urząd Marszałkowski, salę ślubów Urzędu Stanu Cywilnego, Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej. Na Wieży Zegarowej znajduje się astronomiczny zegar z 1693 roku. Godne odwiedzenia są sale wystawowe, ekspozycja sarkofagów książęcych i dotyczący dziejów zamku, punkt widokowy na Wieży Dzwonów. Nieopodal wieży znajduje się pomnik Bogusława X i Anny Jagiellonki.

10) Ujeżdżalnia zamkowa – z początku XVIII wieku. Znajduje się tu żurawik do obroku dla koni i wcześniejszy portal renesansowy. Obecnie siedziba Instytutu Germanistyki Uniwersytetu Szczecińskiego.

Baszta Panieńska fot. UMWZP 11) Baszta Siedmiu Płaszczy (Panieńska) – baszta gotycka z początku XIV wieku. Do 1723 roku więziono w niej skazańców.

 

Trasa Zamkowa fot. Czasnojć 12) Trasa Zamkowa. Oddana do użytku w latach 1987-96. Na wschodnim brzegu Odry, w miejscu podpór trasy do początku XX wieku stały zabudowania kościoła św. Katarzyny i klasztoru cysterek.

13) Wyższa Szkoła Morska – zajmuje 2 z kompleksu gmachów użyteczności publicznej na Wałach Chrobrego. Neobarokowy gmach od południa zbudowano w latach 1902-1905 dla Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a sąsiedni w stylu północnoniemieckiego manieryzmu powstał w latach 1914-21 dla Naczelnej Dyrekcji Ceł. Od 1962 roku gmachy służą szkolnictwu morskiemu.

Muzeum Morskie fot. UMWZP 14) Muzeum Morskie. Gmach Muzeum Morskiego otwarto w 1913 roku. Obecnie prezentuje dzieje Pomorza, zbiory morskie, kolekcję rzeźb antycznych, etnograficzne zbiory afrykańskie, azjatyckie, polinezyjskie i południowoamerykańskie. Mieści się tu także Teatr Współczesny. Na tarasie Wałów Chrobrego znajduje się rzeźba Herkulesa walczącego z Centaurem z 1913 roku. Przy fontannie znajdują się posągi Jana z Kolna i Jana Wyszaka oraz herby polskich miast portowych.

15) Urząd Wojewódzki – budynek wybudowany w latach 1906-11 dla Rejencji Szczecińskiej i instytucji morskich. 30 kwietnia 1945 foku o godzinie 8:15 wciągnięto n nim polską flagę. Wieża południowa z postacią marynarza, a północna z pomostem nawigacyjnym.

Pomnik Adama Mickiewicza fot. Robert Stachnik 16) Pomnik Adama Mickiewicza – dłuta Sławomira Lewińskiego, odsłonięty w 1960 roku w miejscu konnego posągu niemieckiego cesarza Fryderyka III. Za pomnikiem znajduje się park im. Stefana Żeromskiego – założony na miejscu dawnego cmentarza w 1810 roku, a powiększony na początku XX wieku. Znajduje się w nim wiele cennych drzew i krzewów.

 

Szczecin fot. Robert Stachnik 17) Zespół PAZIM z hotelem Radisson. Powstał w latach 1990-92. Jego dominant stanowi 84 m „termos” zwieńczony masztem telekomunikacyjnym o wysokości 34 m. Na przedostatnim piętrze na wysokości 80 m znajduje się kawiarnia Cafe 22 – znakomity punkt widokowy na miasto, otaczający je lasy, wody i wzgórza w promieniu do 35 km.

Brama Królewska fot. UM Szczecin 18) Brama Królewska. Brama barokowa z lat 1725-27. Ozdobiona jest rzeźbami: tarczą z orłem pruskim otoczoną łańcuchem Orderu Czarnego Orła, postaciami Marsa i Herkulesa, inicjałami króla Prus Fryderyka Wilhelma I oraz panopliami. Na ścianie tablica znajduje się tablica poświęcona gen. Dezyderowi Chłapowskiemu, więzionemu w twierdzy szczecińskiej w 1834 roku za udział w Powstaniu Listopadowym.

Kościół św. Piotra i Pawła fot. UMWZP 19) Kościół św. Piotra i Pawła – kościół należący do parafii polsko-katolickiej. Drewniany kościół zbudowano tu w 1124 roku. Obecna gotycka budowla pochodzi z połowy XV wieku. Godne uwagi są konsole w kształcie głów ludzkich.

 

 

Maszt z parowca s/s “Kapitan K. Maciejewicz” fot. UMWZP 20) Maszt z parowca s/s „Kapitan K. Maciejewicz” – z 1929 roku. Ustawiony tutaj w 1990 roku. W tym miejscu stał Teatr Miejski z 1848 roku, uszkodzony w czasie nalotów alianckich, zdewastowany po wojnie. Został rozebrany w 1953 roku.

21) Domki Profesorskie – od XIV wieku były to domku wykładowców Kolegium Mariackiego. Przebudowane zostały w I połowie XVIII wieku oraz w XIX wieku. Odbudowane w formie z XVIII wieku.

22) IX Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Monte Cassino. Zbudowane zostały w 1832 roku dla Królewskiego Gimnazjum Fundacji Mariackiej na miejscu kolegiaty gotyckiej pw. NMP spalonej od uderzenia pioruna w 1789 roku, a rozebranej w 1830 roku.

23) PZU „Życie” S.A. Tutaj 2 maja 1729 roku urodziła się córka komendanta twierdzy księżniczka Zofia Augusta Fryderyka von Anhalt-Zerbst. W 1745 roku poślubiła późniejszego cara Piotra III i przyjęła imię Katarzyna II. Po zamordowaniu męża została imperatorową Rosji. Współtwórczyni kolejnych rozbiorów Polski (1772, 1793, 1795).

Katedra św. Jakuba w Szczecinie fot. Robert Stachnik 24) Bazylika Archikatedralna pod wezwaniem świętego Jakuba – kościół ufundowany przez Beringera z Bambergu w 1187 roku. Jest to gotycka świątynia z cegły budowana od XIII do XVI wieku. Została zniszczona podczas alianckich nalotów. W 1972 roku podjęto jej odbudowę. Posiada cenne wyposażenie (gotyckie tryptyki, płyty nagrobne i epitafia), kaplice poświęcone: pamięci ofiar nazizmu i stalinizmu, żołnierzom ruchu oporu, ludziom morza, rzemieślnikom, Matce Boskiej Ostrobramskie, książętom Pomorza Zachodniego, papieżowi Janowi Pawłowi II i prymasom Polski: Augustowi Hlondowi i Stefanowi Wyszyńskiemu. Muzeum Archidiecezjalne przedstawia dzieje kościoła na Pomorzu. Obok katedry dzwon z 1681 roku, gotycka wikarówka z XV wieku, krzyż z ołtarza papieskiego na Jasnych Błoniach oraz statua z 1991 roku Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia na cokole zniszczonego w czasie II wojny pomnika Carla Loewego – kompozytora, organisty w kościele św. Jakuba. Na wieży znajduje się tablica z tekstem „5 Prawd Polaków”. Pod wieżą Drzwi Jubileuszowe ze scenami z życia św. Ottona.

25) Posąg Flory – barokowy pomnik z początku XVIII wieku. Pomnik rzymskiej bogini urodzaju i wiosny.

26) Fontanna z rzeźbą orła – barokowa fontanna z 1732 roku. Kończyła wodociąg ze wzgórz Warszewskich.

27) Pałac pod Globusem – neobarokowy budynek z lat 1890-91. Postawiony na miejscu barokowego Pałacu Hrumbkowa z 1724-25 roku, w którym w 1759 roku urodziła się Zofia Dorota von Wurttemberg, późniejsza „matka carów” Maria Fiodorowna, druga żona cara Pawła I. Jest to siedziba szkół medycznych. Obok znajdują się budynki zajmowane przez banki: klasycystyczny Pałac Joński z XVIII-XIX wieku, neorenesansowy i narożny – barokowy z XVIII wieku.

28) Zespół Szkół Muzycznych im. Feliksa Nowowiejskiego. Zbudowany w latach 1778-89 dla szczecińskiego przemysłowca i kupca Georga Christiana Velthusena.

Muzeum Narodowe fot. Robert Stachnik 29) Muzeum Narodowe. Gmach powstał w latach 1726-27 jako Pałac Sejmu Stanów. Przebudowany w XIX i XX wieku. Od 1927 roku jest to siedziba muzeum. Eksponuje się tu m.in. dzieje sztuki na Pomorzu i władztwo książęcego rodu Gryfitów. Tympanon z herbem króla Prus wieńczą kobiece personifikacje Sprawiedliwości i Roztropności.

 

30) Galeria Muzeum Narodowego i „Klub 13 Muz”. Budynek powstał w XVIII-XIX wieku. W nadprożach okien I piętra znajdują się sylwetki głów współczesnych szczecinian zasłużonych dla kultury.

31) Tablica upamiętniająca powstanie w 1934 roku polskiej drużyny harcerskiej w Szczecinie. Znak rodła w linijce był symbolem ZHP w Niemczech. W odległości 300 m od szlaku, na pl. Lotników znajduje się pomnik Bartolomeo Colleoniego, kondotiera włoskiego, jednego z najznamienitszych wodzów wojsk Wenecji. Odsłonięty w 1496 roku jest jedną z najwybitniejszych rzeźb konnych renesansu. Wierny brązowy odlew pomnika ufundowany został w 1913 roku dla Muzeum Miejskiego w Szczecinie. Znajdował się tu do ok. 1948 roku, kiedy to w niewyjaśnionych okolicznościach podarowany został Warszawie. Tam ok. 1956 roku ustawiono go na dziedzińcu Akademii Sztuk Pięknych. Powrócił do Szczecina i w 2002 roku został odsłonięty.

32) Gmach Powszechnej Kasy Oszczędności BP – budynek zbudowany w latach 1893-95 dla Dyrekcji i Banku Ziemstwa Pomorskiego. Na balkonie rzeźby rycerza i ziemianina. W górnej partii gryf z tarczą z inicjałami króla Prus Fryderyka II i datą założenia Ziemstwa – 1781 rok. W tympanonie dziewięciopolowy kartusz z herbami ziem pomorskich.

33) Gmach Dyrekcji Poczty oraz Telekomunikacji Polskiej S.A. – budynek neogotycki. Zbudowany w latach 1901-05.

34) Kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela – kościół neogotycki. Wybudowany dla gminy katolickiej w latach 1888-90. Wewnątrz wystrój rzeźbiarski, ołtarz główny proj. Anny i Leonarda Torwittów, tablice pamiątkowe i witraże. W kościele tym 30 listopada 1952 roku Stefan Wyszyński dowiedział się o wyniesieniu go przez papieża Piusa XII do godności kardynalskiej, co upamiętnia pomnik Prymasa Tysiąclecia przed świątynią.

35) Szpital Dziecięcy – kompleks szpitalny zbudowany w latach 1893-94 dla Instytutu Położniczego. Rozbudowywany w 1904 roku i w okresie międzywojennym.

36) Plac Generała Władysława Andersa – park założony na miejscu dawnego cmentarza garnizonowego. Głaz narzutowy z tablicą poświęconą pamięci jeńców francuskich z wojny francusko-pruskiej 1870-71. Nieopodal ciekawe okazy drzew, m.in.: korkowiec amurski, kasztanowce i robinie białe.

37) Sanktuarium Najświętszego Serca Pana Jezusa. Powstał w latach 1913-19, jako kościół garnizonowy. Na elewacji postać Chrystusa. Nad wejściem płaskorzeźba św. Jerzego walczącego ze smokiem. Wewnątrz neogotycki ołtarz „Ostatnia wieczerza” z początku XX wieku. W kruchcie tablica poświęcona kardynałowi Augustowi Hlondowi, prymasowi Polski – założycielowi Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej, które od 1945 roku jest gospodarzem tej świątyni. Nieopodal przy ul. Wojciecha 1 secesyjna kamienica z 1904 roku z urokliwym podwórkiem.

38) Kościół garnizonowy pod wezwaniem świętego Wojciecha – kościół neogotycki powstał w latach 1906-09. Wysokość wieży 65,5 m. Wewnątrz znajduje się witraż przedstawiający śmierć św. Wojciecha oraz tablice pamiątkowe i urny z prochami z pól bitewnych II wojny światowej.

39) Pomnik Kornela Ujejskiego – z 1901 roku. Do końca II wojny światowej stał we Lwowie.  Do Szczecina przywieziony w 1956 roku. Na cokole spętana łańcuchami lira i dzieło poety „Chorał”, poświęcone powstaniu chłopskiemu w Galicji w 1846 roku. Z tyłu napis – przesłanie: „Narodzie mój bądź szczęśliwy”.

40) Brama Portowa – powstała w latach 1724-40. Pierwotnie zwana była Bramą Berlińską. Posiada bogato zdobione szczyty z herbami ziem państwa pruskiego. Na elewacji zachodnie bóg Odry Viadrus, panorama Szczecina i łaciński napis związany z losami miasta i Księstwa Szczecińskiego.

Czerwony Ratusz fot. Czasnojć 41) Ratusz Nowy (Czerwony) – budynek neogotycki wybudowany w latach 1875-79 dla władz miasta. Obecnie jest to siedziba instytucji morskich. Nad wejściem alegoryczne postacie symbolizujące „Wiedzę”, „Rolnictwo”, „Przemysł” i Gospodarkę morską”. Z tarasu ratusza widok na gmach z 1868 roku zajmowany przez Książnicę Pomorską oraz na rektorat Pomorskiej Akademii Medycznej z 1901-02 ze strzelistą wieżą.

42) Pomnik z kotwicą. Pierwotnie pomnik z kobiecą postacią Sediny – apoteozy portowego miasta Szczecina, odsłonięty w 1898 roku, a rozebrany w latach 1943-45.

Więcej informacji na stronie internetowej Miejskiego Ośrodka Sportu, Rekreacji i Rehabilitacji Urzędu Miasta w Szczecinie www.mosrir.szczecin.pl/cit/szlak/szlak.htm

rpo

Zadanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013.

-->